WIA en zendingswerk - waarom je niet verzekerd bent

In het kort: De WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) geldt alleen voor werknemers. Als zendingswerker heb je geen werkgever, dus betaalt niemand WIA-premie voor jou. Word je arbeidsongeschikt op het zendingsveld, dan heb je geen recht op een WIA-uitkering en ben je aangewezen op bijstand. Een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering via EZA voorkomt dit.

Er is een misverstand dat we bij EZA Verzekeringen al meer dan 50 jaar tegenkomen. Zendingswerkers die denken dat ze bij arbeidsongeschiktheid terugkunnen vallen op de Nederlandse overheid. Dat de WIA hen opvangt als het misgaat. Dat ze na terugkeer in Nederland gewoon een uitkering kunnen aanvragen. Het tegendeel is waar. In dit artikel leggen we gedetailleerd uit hoe de WIA werkt, waarom deze wet niet van toepassing is op zendingswerkers, en wat de gevolgen zijn als je hier niet op voorbereid bent.

Wat is de WIA?

De WIA staat voor Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. Het is een Nederlandse sociale verzekering die werknemers beschermt als zij door ziekte of een ongeluk langdurig niet kunnen werken. De WIA is ingevoerd in 2006 als opvolger van de WAO.

Het systeem werkt als volgt. Als werknemer in Nederland betaalt je werkgever WIA-premie aan het UWV. Dit staat op je loonstrookje. In ruil daarvoor ben je verzekerd: als je arbeidsongeschikt wordt, ontvang je een uitkering. Maar let op: het is een werknemersverzekering. Alleen mensen met een arbeidsovereenkomst en een werkgever die premie afdraagt, zijn verzekerd.

Het proces bij arbeidsongeschiktheid voor werknemers

Om te begrijpen waarom zendingswerkers buiten de boot vallen, is het nuttig om te weten hoe het WIA-traject verloopt voor een reguliere werknemer:

Jaar 1-2: Loondoorbetaling. Als je ziek wordt, betaalt je werkgever de eerste twee jaar je loon door. In het eerste jaar is dat minimaal 70% van je loon, veel werkgevers betalen 100%. In het tweede jaar is het minimaal 70%.

Na 2 jaar: WIA-keuring. Het UWV beoordeelt hoeveel je nog kunt werken. Op basis daarvan val je in een van twee regelingen.

De twee WIA-regelingen

WGA: Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten

De WGA is bedoeld voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn, tussen 35% en 80%, of volledig maar niet duurzaam arbeidsongeschikt. De WGA biedt een uitkering en ondersteuning om weer aan het werk te gaan, eventueel in ander of aangepast werk.

De hoogte van de WGA-uitkering hangt af van het laatstverdiende loon en de mate van arbeidsongeschiktheid. In de eerste fase (loongerelateerde uitkering) ontvang je maximaal 70% van je laatstverdiende loon, voor een beperkte periode. Daarna volgt een vervolguitkering die lager kan uitvallen.

IVA: Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten

De IVA is bedoeld voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Je kunt geen enkel werk meer verrichten en er is geen uitzicht op herstel. De IVA-uitkering bedraagt 75% van je laatstverdiende loon en loopt door tot je AOW-leeftijd.

Waarom de WIA niet geldt voor zendingswerkers

Nu de kern van het probleem. Als zendingswerker ben je geen werknemer van je zendingsorganisatie. Er zijn geen arbeidsovereenkomsten, geen loonstrookjes, geen premieafdracht aan het UWV. Je ontvangt je levensonderhoud via giften uit je ondersteuningskring of via budgetten van je zendingsorganisatie. Juridisch gezien is dit geen loon.

Omdat je geen werknemer bent, betaalt niemand WIA-premie voor jou. En omdat er geen premie is betaald, heb je geen recht op een WIA-uitkering. Het maakt niet uit hoe lang je eerder in Nederland hebt gewerkt of hoeveel premie je in het verleden hebt betaald. De WIA kijkt naar je status op het moment van arbeidsongeschiktheid. Ben je op dat moment niet verzekerd, dan heb je geen recht.

Het kritieke moment: je baan opzeggen

Voor veel aankomende zendingswerkers begint het risico op het moment dat ze hun reguliere baan in Nederland opzeggen. Stel de volgende situatie voor:

Jan (32 jaar) werkt als timmerman bij een bouwbedrijf. Hij voelt de roeping om zendingswerk te gaan doen in Mozambique. Hij zegt zijn baan op en vertrekt drie maanden later.

Op het moment dat Jan zijn arbeidsovereenkomst beeindigt, stopt zijn WIA-verzekering. Er is een korte nawerking van enkele weken, maar daarna is hij volledig onverzekerd.

Acht maanden later in Mozambique valt Jan van een steiger tijdens de bouw van een school. Hij breekt zijn rug en is blijvend arbeidsongeschikt. Jan keert terug naar Nederland en meldt zich bij het UWV voor een WIA-uitkering.

Het antwoord van het UWV: afgewezen. Jan was op het moment van het ongeluk geen werknemer en dus niet WIA-verzekerd. Het feit dat hij nu weer in Nederland woont, verandert daar niets aan. Jan heeft geen recht op een WGA- of IVA-uitkering.

Wat gebeurt er als je zonder dekking arbeidsongeschikt wordt?

De gevolgen zijn ingrijpend. Zonder WIA-uitkering en zonder particuliere verzekering ben je aangewezen op de bijstand. Dat betekent:

Financieel: De bijstandsuitkering voor een alleenstaande bedraagt circa 1.200 euro netto per maand. Voor een echtpaar circa 1.700 euro. Dit is het absolute minimum en laat weinig ruimte voor extra kosten die bij arbeidsongeschiktheid vaak komen kijken, zoals aanpassingen aan je woning, hulpmiddelen, of aanvullende zorgkosten.

Vermogenstoets: Voor bijstand geldt een vermogenstoets. Als je spaargeld hebt, een auto boven een bepaalde waarde, of andere bezittingen, moet je die eerst opmaken voordat je recht hebt op bijstand. Dit kan betekenen dat je je spaargeld voor je kinderen of je pensioenvoorziening moet aanspreken.

Geen keuze in werk: Bij de WGA-uitkering wordt gekeken of je je eigen beroep nog kunt uitoefenen. Bij bijstand is dat niet het geval. Je wordt geacht al het beschikbare werk te accepteren, ongeacht of dit aansluit bij je achtergrond of vaardigheden.

Partner-inkomen: Als je partner wel inkomen heeft, wordt dat verrekend met de bijstand. In veel gevallen heb je dan helemaal geen recht op bijstand, ook al is het inkomen van je partner minimaal.

Het verschil: met en zonder verzekering

Laten we het concreet maken met een rekenvoorbeeld.

Scenario 1: zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering

• Jan wordt arbeidsongeschikt op het zendingsveld
• Geen WIA-uitkering (niet verzekerd)
• Aangewezen op bijstand: circa 1.200 euro per maand (alleenstaand)
• Moet eerst spaargeld opmaken
• Geen bescherming voor zijn specifieke beroep

Scenario 2: met particuliere verzekering via EZA

• Jan heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten met een jaarrente van 24.000 euro
• Na de wachttijd van 1 jaar ontvangt hij 2.000 euro per maand
• Geen vermogenstoets, zijn spaargeld blijft intact
• Uitkering loopt door tot zijn AOW-leeftijd (67 jaar)
• Bij volledige arbeidsongeschiktheid ontvangt hij het volledige verzekerde bedrag

Het verschil over 35 jaar (van 32 tot 67): met verzekering ontvangt Jan circa 840.000 euro. Zonder verzekering is hij afhankelijk van bijstand en de welwillendheid van zijn omgeving.

Kun je je alsnog vrijwillig WIA-verzekeren?

Na het opzeggen van je baan heb je een beperkt venster om je vrijwillig te verzekeren bij het UWV: 13 weken. Daarna is de mogelijkheid definitief voorbij.

Maar zelfs als je je binnen die termijn aanmeldt, is vrijwillige WIA-verzekering voor zendingswerkers zelden de beste keuze. De redenen:

1. Beperkte duur. Vrijwillige verzekering via het UWV kan voor maximaal 5 jaar. Daarna sta je alsnog onverzekerd.
2. Hoge premie. De premie is gebaseerd op je laatstverdiende loon en kan fors uitvallen.
3. Geen maatwerk. De WIA is een standaardregeling die geen rekening houdt met de specifieke situatie van zendingswerkers.

Een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering via EZA biedt meer flexibiliteit, langere looptijd, en premies die passen bij het inkomensniveau van zendingswerkers.

Het Zendelingen Pakket: AO-dekking inbegrepen

EZA Verzekeringen biedt een compleet Zendelingen Pakket aan dat speciaal is samengesteld voor de situatie van zendingswerkers. Onderdeel van dit pakket is AO-dekking (arbeidsongeschiktheidsdekking). Dit betekent dat je met een pakket meerdere risico's tegelijk afdekt, waaronder het risico op arbeidsongeschiktheid.

De voordelen van AO-dekking via het Zendelingen Pakket:

• Wereldwijde dekking: je bent verzekerd ongeacht waar je je bevindt
• Geen werkgeverseis: de verzekering is specifiek ontworpen voor mensen zonder werkgever
• Betaalbare premie: afgestemd op het inkomensniveau van zendingswerkers
• Flexibel verzekerd bedrag: je kiest zelf hoeveel je wilt verzekeren
• Combinatie met andere dekkingen: zorgverzekering, aansprakelijkheid, en meer in een pakket

Praktische stappen die je nu moet nemen

1. Zeg niet zomaar je baan op. Regel eerst je arbeidsongeschiktheidsverzekering, zodat er geen gat in je dekking ontstaat.

2. Inventariseer je huidige dekking. Heb je via je huidige werkgever een aanvullende AO-verzekering? Wat gebeurt daarmee als je opzegt?

3. Bereken je benodigde dekking. Wat zijn je maandelijkse vaste lasten? Hoeveel heb je minimaal nodig om rond te komen?

4. Neem contact op met EZA. Bespreek je situatie met een van onze adviseurs. Wij kennen de specifieke risico's van zendingswerk en kunnen je een oplossing op maat bieden.

5. Betrek je zendingsorganisatie. Bespreek met je organisatie hoe de premie gefinancierd kan worden. Sommige organisaties nemen dit op in het ondersteuningsbudget.

Neem vandaag nog contact op

Wacht niet tot je op het zendingsveld staat om dit te regelen. Het verschil tussen wel en niet verzekerd zijn kan het verschil betekenen tussen financiële zekerheid en armoede als het onverwachte gebeurt. Bij EZA Verzekeringen helpen we je graag om de juiste keuzes te maken.

EZA Verzekeringen

• Tel: 0342-46 23 89
• Email: info@ezaverzekeringen.nl
• Website: ezaverzekeringen.nl

Veelgestelde vragen

Val ik onder de WIA als ik eerder in Nederland heb gewerkt?

Nee. De WIA kijkt naar je status op het moment van arbeidsongeschiktheid. Als je op dat moment geen werknemer bent en er geen premie wordt betaald, heb je geen recht op een uitkering, ongeacht je werkverleden.

Kan ik me vrijwillig WIA-verzekeren bij het UWV?

Dat kan binnen 13 weken na het einde van je verplichte verzekering, maar het is voor zendingswerkers zelden een goede optie. De maximale duur is 5 jaar, de premie is hoog, en er is geen maatwerk. Een particuliere verzekering via EZA is vrijwel altijd voordeliger.

Wat ontvang ik zonder verzekering als ik arbeidsongeschikt word?

Zonder WIA en zonder particuliere verzekering ben je aangewezen op bijstand: circa 1.200 euro per maand voor alleenstaanden, met een vermogenstoets. Met een EZA-verzekering ontvang je het door jou gekozen verzekerde bedrag, zonder vermogenstoets.

Meer informatie:

• Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zendingswerkers
• Nabestaandenvoorziening bij zendingswerk: ANW uitgelegd