Wettelijke regelingen

 

 

De wettelijke regelingen

Het sociale verzekeringsstelsel biedt op het gebied van pensionering, overlijden en arbeidsongeschiktheid basisvoorzieningen aan die gelden voor alle in Nederland ingezetenen of voor alle werknemers. In deze paragraaf komen deze sociale basisvoorzieningen aan de orde.

De Algemene Ouderdomswet (AOW)

Elke ingezetene van Nederland bouwt een AOW-uitkering op. Hiervoor wordt de premie tussen het 15de en 65ste levensjaar  betaald. Meestal gaat dit via de loonbelasting die wordt ingehouden door de werkgever, uitkeringsinstantie of onderwijsinstelling. Zo wordt elk jaar 2% van de uitkering opgebouwd die men maandelijks ontvangt vanaf het moment dat men 65 wordt. 

Een punt van aandacht verdient de wetswijziging van de AOW met ingang van 2015. Momenteel is het zo dat er een toeslag bestaat voor personen van 65 jaar en ouder die een partner hebben die nog geen 65 jaar is en die geen inkomen heeft. Door deze toeslag is de uitkering maximaal gelijk aan de AOW voor gehuwden. Vanaf 2015 vervalt deze toeslag. Concreet betekent dat voor mensen die na 2015 65 jaar worden en een jongere partner hebben zonder inkomen, dat de AOW-uitkering halveert gedurende de periode dat de jongere partner nog geen 65 jaar is. 

De regering heeft deze maatregel nu al bekend gemaakt, om de burgers de kans te geven op tijd te zorgen voor compensatie van de vermindering van de AOW-uitkering. Het is verstandig dat mensen die na 1 januari 1950 geboren zijn daar nu reeds maatregelen voor treffen in de vorm van een spaarrekening of een levensverzekering.

De Algemene Nabestaandenwet (ANW)

Elke ingezetene van Nederland valt onder de ANW. Deze wet zorgt voor een uitkering aan u en/of uw kinderen als uw partner overlijdt. Om voor deze uitkering in aanmerking te komen moet u voldoen aan een van de volgende criteria:

- u bent geboren voor 1 januari 1950 of;

- u bent meer dan 45% arbeidsongeschikt of;

- u heeft kinderen jonger dan 18 jaar (zodra het jongste kind 18 wordt, vervalt het recht op een ANW-uitkering).

Wanneer u aan één van de hiervoor genoemde criteria voldoet, kunt u in aanmerking komen voor een uitkering op grond van de ANW. Deze uitkering is inkomensafhankelijk. Dat wil zeggen dat gekeken wordt naar het inkomen van de overlevende partner en dat op basis van dit inkomen de ANW-uitkering wordt gekort. Vanaf een inkomen van ongeveer € 26.000,- bestaat geen recht meer op een ANW-uitkering. 

Kinderen hebben sowieso recht op een (half-)wezen uitkering op grond van de ANW als zij niet ouder zijn dan 18 jaar. 

De premie voor de ANW-verzekering wordt meestal betaald door inhouding van loonbelasting door de werkgever, uitkeringsinstantie of onderwijsinstelling.

Arbeidsongeschiktheid

Als iemand in loondienst is en arbeidsongeschikt raakt, dient de werkgever de eerste twee jaren het salaris geheel of gedeeltelijk door te betalen. Daarna bestaat het recht op een uitkering op grond van de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen). Bent u na twee jaar gedeeltelijk arbeidsongeschikt, dan bestaat het recht op een WGA-uitkering. Hiervan is sprake als u voor meer dan 35% arbeidsgeschikt bent bevonden voor het doen van alle soorten arbeid (dus niet alleen de arbeid die u verrichtte op het moment dat u arbeidsongeschikt raakte). U heeft recht op een IVA-uitkering (regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) als u volledig en duurzaam arbeidsongeschikt bent. Voor een uitvoerige beschrijving van deze wet verwijzen wij u naar 2.3.4. 

De premies voor de verzekeringen op grond van de WIA worden door de werkgever afgedragen en zijn terug te vinden op het loonstrookje. Deze verzekering is dus alleen voor werknemers. 

U bent als werknemer dus verzekerd voor arbeidsongeschiktheid. Wel blijkt in de praktijk dat als mensen in de WIA terechtkomen dit (na korte tijd) voor een dermate grote inkomensterugval zorgt dat het vaak niet mogelijk is om dezelfde levensstandaard te behouden die men had voordat men arbeidsongeschikt raakte.